Bir kişinin vefatıyla birlikte geride bıraktığı mal varlığı, alacakları ve borçları tereke adı verilen miras bütününü oluşturur. Mirasın kimlere ve hangi oranlarda geçeceği, mirasçıların hakları ve terekenin paylaşılması Türk Medeni Kanunu hükümlerine göre belirlenir.
Küçükçekmece’de yaşayan mirasçılar açısından mirasçılık belgesinin alınması, taşınmazların devri, mirasın paylaşılması ve miras uyuşmazlıklarının çözülmesi farklı hukuki işlemler gerektirebilir. Sürecin dikkatli yürütülmesi, mirasçılar arasında uzun süreli anlaşmazlıkların ve hak kayıplarının önlenmesine yardımcı olur.
Miras hukuku, bir kişinin ölümü sonrasında mal varlığının ve borçlarının kimlere, hangi şartlarla ve hangi oranlarda geçeceğini düzenleyen hukuk dalıdır.
Mirasçılık, kanundan doğabileceği gibi vasiyetname veya miras sözleşmesi gibi ölüme bağlı tasarruflardan da kaynaklanabilir. Miras bırakanın eşi, çocukları ve diğer yakınları, somut olayın özelliklerine göre yasal mirasçı olabilir.
Mirasçılık belgesi, diğer adıyla veraset ilamı, mirasçıların kimler olduğunu ve miras paylarını gösteren resmi belgedir. Bu belge, bazı istisnai durumlar dışında noterliklerden veya sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir.
Mirasçılık belgesi özellikle aşağıdaki işlemler sırasında gerekli olabilir:
Belgenin alınması, mirasın tamamen paylaşıldığı anlamına gelmez. Miras kalan malların devri ve paylaşılması için ayrıca gerekli işlemlerin tamamlanması gerekir.
Mirasın açılmasıyla birlikte birden fazla mirasçı bulunuyorsa, tereke üzerinde miras ortaklığı meydana gelir. Paylaşım yapılıncaya kadar mirasçılar terekeye birlikte sahip olur.
Mirasçılar, tümünün katılımıyla hazırlanan bir paylaşım sözleşmesi üzerinden anlaşmalı olarak paylaşım yapabilir. Taşınmazların bulunduğu durumlarda tapu işlemleri ve sözleşmenin şekli bakımından ayrıca hukuki şartların yerine getirilmesi gerekir.
Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamaması halinde, terekenin paylaşılması veya ortaklığın sona erdirilmesi için dava yoluna başvurulabilir.
Miras kalan bir taşınmazın mirasçılar arasında anlaşarak paylaşılamaması durumunda ortaklığın giderilmesi davası gündeme gelebilir. İzale-i şuyu davası olarak da bilinen bu dava, paylı veya el birliği mülkiyetinin sona erdirilmesini amaçlar.
Mahkeme, malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını değerlendirir. Aynen paylaşım mümkün değilse taşınmazın satışına ve satış bedelinin hak sahipleri arasında paylaştırılmasına karar verilebilir.
Dava açılmadan önce taşınmazın niteliği, mirasçıların pay oranları ve uygulanması gereken dava şartları ayrıntılı şekilde değerlendirilmelidir.
Saklı pay, kanunda belirtilen bazı mirasçıların miras hakkının, miras bırakanın tasarruflarına karşı korunan bölümüdür. Miras bırakan, vasiyetname veya yaşamı sırasında yaptığı bazı kazandırmalarla saklı paylı mirasçıların korunan paylarını ihlal etmiş olabilir.
Saklı payı zedelenen mirasçı, şartları oluştuğunda tenkis davası açarak tasarrufun kanuni sınırlara indirilmesini talep edebilir. Tenkis davalarında hak düşürücü süreler bulunduğu için durumun gecikmeden değerlendirilmesi önemlidir.
Miras bırakanın hazırladığı vasiyetname, kanunda belirtilen şekil ve geçerlilik şartlarını taşımalıdır. Vasiyetnamenin hukuka aykırı olduğu düşünüldüğünde, şartları varsa vasiyetnamenin iptali davası açılabilir.
Vasiyetnamenin iptaline ilişkin başlıca uyuşmazlıklar şunlardan kaynaklanabilir:
Her vasiyetname uyuşmazlığı kendine özgü olduğundan, belgenin düzenlenme biçimi ve olayın koşulları birlikte incelenmelidir.
Miras, yalnızca mal ve alacaklardan değil, miras bırakanın borçlarından da oluşabilir. Bu nedenle mirasçılar, şartların mevcut olması halinde mirası reddetme hakkına sahiptir.
Mirasın reddi için kural olarak mirasın öğrenilmesinden itibaren üç aylık süre bulunmaktadır. Ret beyanının yetkili sulh hukuk mahkemesine süresi içerisinde yapılması gerekir.
Miras bırakanın borca batık olduğu durumlarda mirasın hükmen reddi de gündeme gelebilir. Ancak mirasın açık veya örtülü biçimde kabul edilmesi sonucunu doğurabilecek işlemler yapılmadan önce hukuki değerlendirme alınması önemlidir.
Miras bırakanın, mirasçılarından mal kaçırmak amacıyla gerçekte bağışlamak istediği bir taşınmazı satış yapılmış gibi devretmesi, uygulamada muris muvazaası olarak adlandırılmaktadır.
Hakları ihlal edilen mirasçılar, işlemin danışıklı olduğunu ileri sürerek tapu iptali ve miras payları oranında tescil talep edebilir. Bu davalarda tapudaki işlem, tarafların gerçek iradesi, satış bedeli ve olayın tüm koşulları birlikte değerlendirilir.
Miras uyuşmazlıklarında görevli ve yetkili mahkeme, açılacak davanın türüne göre değişebilir. Bazı miras davalarında miras bırakanın son yerleşim yeri mahkemesi yetkiliyken, taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıklarda taşınmazın bulunduğu yer de önem taşıyabilir.
Bu nedenle Küçükçekmece’de açılacak bir miras davasında görevli mahkeme ve yetki kuralları, somut uyuşmazlığın niteliğine göre belirlenmelidir. Yanlış mahkemede işlem yapılması, sürecin uzamasına ve ilave masraflara neden olabilir.
Miras uyuşmazlıkları, aile ilişkilerinin yanında taşınmazlar, banka hesapları, şirket payları ve borçlar gibi çok sayıda hukuki konuyu kapsayabilir. Bir miras avukatı, dosyanın özelliklerini değerlendirerek uygulanabilecek hukuki yolları belirler.
Hukuki destek alınması, işlemlerin doğru yöntemle ve yasal süreler gözetilerek yürütülmesine yardımcı olabilir.
Av. Aslı Şahin Karakaya, miras paylaşımı, mirasçılık belgesi, ortaklığın giderilmesi, vasiyetname, tenkis, mirasın reddi ve muris muvazaası gibi miras hukuku uyuşmazlıklarında hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.
Küçükçekmece, Sefaköy, Halkalı, Atakent, Kanarya, Cennet Mahallesi, Başakşehir, Bahçelievler, Bakırköy ve İstanbul’un çevre ilçelerinde miras hukuku konusunda destek almak için Avukat Aslı Şahin Karakaya ile iletişime geçebilirsiniz.
